Wat betekent de kritiek van de Raad van State op de begroting voor jouw onderneming?
De Raad van State vindt dat de ontwerpbegrotingen en fiscale voorstellen onvoldoende aansluiten op de analyse in de Miljoenennota 2027. Voor jou als ondernemer is de belangrijkste boodschap: behandel aangekondigd beleid niet als een vaststaand gegeven, maar maak je plannen ook bestand tegen uitstel, aanpassing of afstel.
Wat zegt de Raad van State over de begroting?
Volgens de Raad van State bestaat er een verschil tussen de analyse in de Miljoenennota 2027 en de maatregelen die het kabinet vervolgens in de ontwerpbegrotingen en fiscale voorstellen opneemt. De adviseur wijst er bovendien op dat een substantieel deel van eerder aangekondigde initiatieven en hervormingen is uitgesteld of afgesteld.
Dat is meer dan een technisch oordeel over begrotingsstukken. Een Miljoenennota beschrijft hoe het kabinet de economische en financiële situatie beoordeelt. De begroting en fiscale voorstellen moeten vervolgens duidelijk maken welke keuzes het kabinet maakt om daarop te reageren. Als die twee onvoldoende op elkaar aansluiten, is minder helder hoe ambities worden vertaald naar uitvoerbaar beleid.
Belangrijk: een voorstel is nog geen wet. Pas na parlementaire behandeling en publicatie is duidelijk welke maatregelen daadwerkelijk ingaan en vanaf wanneer.
Waarom is deze kritiek relevant voor ondernemers?
Ondernemingen maken keuzes over investeringen, personeel, financiering en belastingpositie vaak ruim voordat regelgeving definitief is. Juist dan kan onzekerheid over de uitvoering van beleid doorwerken in je planning.
Reken niet te vroeg met een fiscaal voordeel of nadeel
Een aangekondigde fiscale maatregel kan veranderen, later ingaan of uiteindelijk vervallen. Baseer een investering, dividendbesluit of beloningskeuze daarom niet uitsluitend op een verwacht belastingeffect. Kijk ook naar de zakelijke noodzaak, je liquiditeit, het rendement en de risico’s.
Maak onderscheid tussen drie soorten informatie
Een heldere indeling voorkomt dat verwachtingen ongemerkt harde aannames worden:
Geldende regels: wet- en regelgeving die nu van kracht is.
Kabinetsvoorstellen: plannen die nog door de Tweede en Eerste Kamer moeten worden behandeld.
Politieke signalen en analyses: informatie die richting kan geven, maar nog geen directe verplichting of recht schept.
Zet dit onderscheid ook bovenaan in interne begrotingen en notities voor aandeelhouders of management. Zo is voor iedereen zichtbaar welke uitgangspunten zeker zijn en welke nog kunnen verschuiven.
Welke gevolgen kan uitgesteld of afgesteld beleid hebben?
Uitstel hoeft niet per definitie ongunstig te zijn. Het kan tijd geven om de gevolgen beter te beoordelen. Tegelijk kan het onzekerheid verlengen, bijvoorbeeld als je wacht op duidelijkheid over fiscale regels, arbeidskosten of stimuleringsmaatregelen.
Je begroting vraagt om meerdere scenario’s
Een jaarbegroting met slechts één uitkomst is kwetsbaar wanneer belangrijke aannames nog politiek afhankelijk zijn. Werk daarom naast je basisscenario met ten minste twee alternatieven:
Uitstelscenario: een aangekondigde maatregel gaat later in dan verwacht.
Afwijkend scenario: de maatregel wordt aangepast of komt niet tot stand.
Bereken per scenario wat het effect is op omzet, kosten, belastingdruk, investeringsruimte en kasstroom. Je hoeft niet ieder politiek voorstel volledig door te rekenen. Richt je op onderwerpen die voor jouw onderneming materieel zijn.
Liquiditeit verdient extra aandacht
Beleid dat later wordt uitgevoerd, kan gevolgen hebben voor het moment waarop kosten, lastenverlichting of subsidies zich voordoen. Houd daarom voldoende ruimte in je liquiditeitsprognose en leg niet alle beschikbare middelen vast op basis van een verwachte regeling.
Een goede liquiditeitsprognose laat per maand zien welke ontvangsten en uitgaven je verwacht. Voeg bij onzekere posten een toelichting toe: wat is de aanname, wanneer komt er meer duidelijkheid en wat doe je als de uitkomst anders is?
Personeelsbeleid vraagt om zorgvuldige communicatie
Fiscale plannen kunnen raken aan nettolonen, vergoedingen, pensioen of werkgeverslasten. Medewerkers willen begrijpelijk horen wat dat voor hen betekent. Wees daarbij precies: vertel wat al vaststaat, wat nog een voorstel is en wanneer een persoonlijke doorrekening mogelijk is.
Dat voorkomt dat een voorlopige maatregel wordt gepresenteerd als een gegarandeerde verbetering of verslechtering van het nettoloon. Lees ook ons artikel over de koopkracht en arbeidskorting rond Prinsjesdag.
Hoe maak je je onderneming weerbaar tegen beleidswijzigingen?
Volledige zekerheid krijg je niet uit de politiek. Wel kun je zorgen dat je organisatie snel en onderbouwd kan reageren.
1. Breng je gevoelige aannames in kaart
Noteer welke onderdelen van je plan afhankelijk zijn van fiscale tarieven, subsidies, loonkosten, rente of regelgeving. Geef per aanname aan hoe groot de financiële impact is als deze verandert. Begin met de posten die de meeste invloed hebben op je resultaat of kasstroom.
2. Actualiseer prognoses vaker dan eenmaal per jaar
Een begroting is een vertrekpunt, geen eindstation. Vergelijk je realisatie periodiek met je prognose en pas de verwachting aan wanneer wetgeving, marktomstandigheden of bedrijfsplannen veranderen. Een rolling forecast helpt om eerder te sturen op liquiditeit en resultaat.
3. Leg besluiten en onderbouwing vast
Bij investeringen, fiscale keuzes of wijzigingen in arbeidsvoorwaarden is het verstandig vast te leggen welke regels op dat moment golden en welke aannames je gebruikte. Dat verbetert niet alleen je besluitvorming, maar maakt ook later inzichtelijk waarom een keuze is gemaakt.
4. Betrek je adviseur voordat je onomkeerbare stappen zet
Een aangekondigde wijziging kan in samenhang met je rechtsvorm, financiering, personeelsbestand en privésituatie anders uitpakken dan verwacht. Vooral bij grote investeringen, uitkeringen, bedrijfsoverdracht of vermogensplanning is een toets vooraf waardevol.
Voor ondernemers en DGA’s kan fiscale onzekerheid bovendien doorwerken naar privévermogen. In ons artikel over het uitgestelde besluit rond box 3 lees je waarom het verstandig is om grote keuzes niet alleen op verwachte wetgeving te baseren.
Wat kun je nu concreet doen?
Gebruik de kritiek van de Raad van State als aanleiding om je eigen plannen tegen het licht te houden. Plan een kort overleg met je management, finance-afdeling of adviseur en beantwoord deze vragen:
Welke kabinetsplannen hebben mogelijk invloed op onze onderneming?
Welk bedrag, welke investering of welke personeelsbeslissing hangt daarvan af?
Wat gebeurt er als een maatregel zes tot twaalf maanden later ingaat?
Welke keuze kunnen we nu al maken die ook zonder die maatregel verstandig is?
Wanneer beoordelen we onze aannames opnieuw?
Zo verandert politieke onzekerheid van een abstract risico in concrete stuurinformatie.
Houd grip op wat wel en niet vaststaat
De observatie van de Raad van State onderstreept dat een kabinetsanalyse en een uitvoerbare begroting niet vanzelfsprekend gelijk oplopen. Voor jou betekent dat niet dat je plannen moet stilzetten. Het betekent wel dat je moet sturen op feiten, verschillende uitkomsten moet voorbereiden en grote beslissingen tijdig moet laten toetsen.
Dinkelberg & Partners helpt ondernemers met accountancy, fiscaal advies, loonadministratie en bedrijfsadvies. We kijken verder dan de cijfers van vandaag, zodat je keuzes kunt maken die passen bij de groei en continuïteit van jouw onderneming.
Dit artikel is algemeen van aard. Wet- en regelgeving kan wijzigen. Laat keuzes altijd beoordelen op jouw specifieke situatie.
Opmerkingen